Wszystko o Silvio Berlusconim

Dr Jakub Jóźwiak-Di Marcantonio prezentuje swą najnowszą książkę Silvio Berlusconi. Geniusz mediów i marketingu politycznego

Niewątpliwie jest to pierwsza kompleksowa monografia na polskim rynku wydawniczym, przedmiotem której jest kariera polityczno-biznesowa Silvio Berlusconiego. Berlusconi to magnat medialny, miliarder i jeden z najbogatszych Włochów, właściciel sławnego klubu piłkarskiego A.C. Milan, kontrowersyjny biznesmen i polityk w jednej osobie. Berlusconiego znamy z procesów korupcyjnych, niecenzuralnych wypowiedzi, afer, skandali obyczajowych w stylu bunga-bunga, ale także z przebojowości i gwiazdorskiego stylu medialnego. Można powiedzieć, iż na własne życzenie jest on bohaterem tabloidów, które przekształciły go w swoistego ,,celebrytę politycznego” , łączącego w sobie cechy schowmana, latino-lover i telepopulisty. Zdaniem krytyków Berlusconi jest właśnie mistrzem populizmu zespolonego z manipulacją marketingowo-sondażową i medialną. Za sprawą Berlusconiego włoska scena polityczna przekształciła się w dziwaczną telenowele jednego aktora, który robi, co mu się żywnie podoba. Graniczy to z zupełnym zatraceniem rozumu, ale Włochom to nie przeszkadza, zobaczymy na jak długo. Kontrowersyjność Berlusconiego powoduje, iż doprawdy trudno się zorientować gdzie w tej mozaice, jest władza, sport, państwo, firma, partia, schow-biznes i czy Berlusconi jest premierem, politykiem, przedsiębiorcą, czy może celebrytą, sprawnie manipulującym opinią publiczną, która jest na tyle ślepa, że w medialnym zamęcie nie potrafi odróżnić prawdy od fałszu.

Niniejsza książka rozpatruje jednak casus Berlusconiego zupełnie na serio, ponieważ jest to naukowa analiza politologiczna, która w sposób metodyczny i metodologiczny dąży do wyjaśnienia tego fenomenu politycznego, jednocześnie ukazując jego geniusz w zakresie wykorzystywania instrumentarium medialno-marketingowego. Berlusconi w pełni wpisuje się w założenia Schumpeterowskiej koncepcji tzw. polityków-przedsiębiorców imprenditore politico. Otóż Berlusconi wykorzystał zasoby organizacyjno-finansowe i medialne własnej firmy Fininvest/Mediaset w celu utworzenia partii politycznej Forza Italia, która stała się efektywnym narzędziem realizacji jego partykularnych interesów polityczno-biznesowych. Forza Italia, określana jest mianem partii-przedsiębiorstwa partito-azienda/business firm model party. W ujęciu modelowym była to tzw. partia osobista, uzależniona od medialnej charyzmy szefa, organizacja stworzona przez niego i dla niego, mająca na celu wyniesienie go do władzy. Innymi słowy, mamy do czynienia z fenomenem politycznym, który jest niewątpliwym novum, raczej nietypowym dla rozwiniętych i skonsolidowanych demokracji świata zachodniego. Z tego powodu warto także przybliżyć polskiemu czytelnikowi polityczno-biznesową karierę Berlusconiego, ale w sposób naukowy i pojęciowy, a nie przy pomocy medialnie nośnych i krzykliwych tytułów z prasy brukowej.

RECENZJA

Na temat Berlusconiego wypowiadali się dotąd publicyści i komentatorzy polityczni przede wszystkim wyławiając jego sex-skandale, szukając źródeł jego bogactwa, czy licząc jego kolejne face-liftingi.  Jakub Józwiak- Di Marcantonio zrobił coś wyjątkowego – rzucił na polski rynek wydawniczy pierwszą, kompleksową, przenikliwą analizę politologiczną tego jedynego w swoim rodzaju fenomenu politycznego. Wyjątkowość tej książki polega na tym, że w sposób frapujący, intrygujący, a równocześnie systematyczny i metodyczny pokazuje niezmiernie aktualny problem wpływu mediów i marketingu na współczesną demokrację. W błyskotliwej karierze politycznej Berlusconiego, w którym jedni widzą ucznia Machiavellego, inni populistycznego hochsztaplera i szarlatana, a jeszcze inni dopatrują się podobieństwa do Duce jest coś, co musi skłaniać do refleksji. Autor wykorzystując w analizie tego fenomenu ekonomiczny model demokracji Josepha Schumpetera, sprawnie podąża wyznaczonym szlakiem postępowania badawczego, ujawnia tajemną moc swego rodzaju kamienia filozoficznego złożonego z siły pieniądza, mediów, marketingu politycznego i wiedzy psychologicznej, który sprawia, że wreszcie wiemy, jak można eksperymentować ze współczesną demokracją, jeśli opiera się ona na formalnych procedurach, i nie podlega niezależnej kontroli społeczeństwa obywatelskiego.

Ta książka to lektura, która powinna skłaniać do refleksji teoretyków, jak i podręcznik dla studentów psychologii politycznej, marketingu politycznego, czy public relations, to książka, której nie może ominąć szanujący się dziennikarz, czy polityk poszukujący rozwiązań umożliwiających osiągnięcie sukcesu wyborczego, ale także każdy Kowalski, który chce wiedzieć więcej o włoskiej scenie politycznej.      

Recenzja: Prof. zw. dr hab. Wiesław Bokajło